Stress is voor losers?

Afgelopen week schreef J.Douma in zijn col­umn over ‚Jeuk­wo­or­den op kan­toor’ in het NRC over stress. Voor wie het nog eens wil lezen is hier de link: Naar col­umn…

VeerNatu­urlijk heeft hij gelijk, want het begrip stress wordt te pas en te onpas maar overal opge­plakt. “Kun je dit even stressen?”, “Niet nu graag ik heb even een stress momen­tje”, “Van­daag eens even een beetje ontstressen”. Alle­maal uit­drukkin­gen van mensen die het gewoon wel eens even druk hebben. Waarom gebruiken ze dan het begrip stress? Zijn ze zelf niet asser­tief genoeg om op een goede manier aan te geven dat ze het gewoon druk hebben, kun­nen ze geen ‚nee’ zeggen? Staat de bedri­jf­s­cul­tuur niet toe dat je dat gewoon eens zegt? Of is stress een mode­be­grip geworden?

Het verve­lende is dat het begrip stress daarmee gede­val­ueerd wordt, de mensen die echt aan stress lij­den wor­den makke­lijk als aanstellers weggezet, en de gevol­gen van stress wor­den onder­schat. 30% van de uit­val door ziekte is stress gere­la­teerd. Hebben die mensen het dan alle­maal een beetje druk? Nee, deze mensen ervaren een te hoge werk­druk, baanonzek­er­heid, agressie en geweld, een onbal­ans tussen privé en werk, etc. Er is onvol­doende ruimte, begrip en vaardighe­den om daar ade­quaat mee om te gaan. De gevol­gen zijn (her­haalde) ziek­meldin­gen tot burn-​out aan toe. Als het nog niet zover is, dan tast het in ieder geval de ver­mo­gens aan van mensen die hier onder lij­den. Stress brengt ons in een crisis-​modus, het scherpt de zin­tu­igen, tegelijk­er­tijd raakt het ver­mo­gen om com­plexe redener­in­gen te maken geblok­keerd en tast het de cre­atieve ver­mo­gens aan.

Dit zijn alle­maal zaken die gelukkig met juiste aan­dacht en behan­del­ing te ver­helpen zijn. Jam­mer is alleen dat dit ook voorkomen had kun­nen wor­den. Nog erger is, dat aan­houdende stress ook een bli­jvend effect heeft. Wie een sig­nif­i­cant deel van zijn leven stress ervaart heeft grote kans op beschadig­ing van de herse­nen. Delen die van belang zijn voor herin­ner­in­gen wor­den aange­tast en men raakt afgestompt (ook wel: affectvervlakking).

Stress is dus niet te onder­schat­ten. Wie het gewoon druk heeft zou dus ook wat voorzichtiger mogen zijn met het gebruik van dit begrip. Wie zegt dat ie het druk heeft kan hulp kri­j­gen, wie zegt dat ie aan stress lijdt ook, maar dan wel alle­maal de juiste hulp.