Out of the box 4 (slot)

Wie in zijn organ­isatie meer cre­ativiteit wil zien, meer inno­vatie, oor­spronke­lijke en unieke ideeën wil laten ontstaan en groeien, moet inzien dat dit niet alleen de inzet van mensen vraagt, maar ook eisen stelt aan de ruimte waarin die mensen func­tioneren. Er wordt een grote mate van open­heid gevraagd en een cul­tuur die niet halsstar­rig vasthoud aan zijn eigen waar­den, maar ook bereid is die waar­den steeds opnieuw tegen het licht te houden.

Dit vraagt soms om grote veran­derin­gen. Veran­der­ing die net als ieder ander veran­der­pro­ces weer­stand kan oproepen. Omdat er genoeg is geschreven over veran­der­processen, zal ik daar niet verder op in gaan. Liever schets ik een aan­tal belem­merin­gen voor het cre­atieve pro­ces die hopelijk herken­baar zijn en daarmee een hand­vat bieden voor de een aan­pak bin­nen de eigen organisatie.

klok
Tijdge­brek.
Ook in kwaliteit­szorg mod­ellen wordt vaak de nadruk gelegd op het vak­man­schap en de vaardighe­den van iedereen die met de uitvo­er­ing van een taak/​proces is belast. Het is van groot belang dat func­tionaris­sen de mogelijkheid hebben ver­be­terin­gen hier in aan te bren­gen. Voor de ontwik­kel­ing van nieuwe ideeën is dit niet anders. Zon­der tijd valt er niets te bedenken, exper­i­menteren en te ver­beteren. Helaas is de laat­ste decen­nia een groot accent komen te liggen op steeds grotere effi­ciency alleen. Iedereen moet aan­toon­baar, op elk moment ergens mee bezig zijn. Wie eens achteruit gaat zit­ten met zijn armen over elkaar wordt gewantrouwd. Momenten van ‚ledigheid’ zijn echter zeer waarde­vol. Wie een moment neemt om zichzelf tot rust te bren­gen, brengt een pro­ces in de herse­nen op gang waarin cre­ativiteit zich beter ontwikkeld.

Rou­tine.
Vast­geroeste patro­nen moeten door­bro­ken wor­den. Lat­er­aal denken is een manier om dit tot stand te bren­gen. Door een meth­ode uit deze tech­niek te gebruiken wor­den we ged­won­gen om kwest­ies vanuit een heel ander, onge­bruike­lijk per­spec­tief te zien. In het zen­boed­dhisme wordt dit gedaan door de leer­ling een koan op te geven. Nieuwe onverwachte ervarin­gen beïn­vloe­den onze cog­ni­tieve patro­nen. Wie regel­matig nieuwe din­gen doet ver­hoogt zijn cre­atieve ver­mo­gens. Zo kan het tijdelijk wis­se­len van taak/​werkplek niet alleen een bij­drage lev­eren aan het begrip voor elka­n­ders func­tie, maar ook nieuwe ideeën genereren.

Onder­s­te­un­ing hoger man­age­ment.
Vaak gebeurt het dat ideeën niet verder komen dan de ver­gaderkamer waar de brain­storm­sessie werd gehouden. ‚Niet passend bin­nen ons bedrijf, zo doen we dat hier niet, doe maar gewoon’, zijn uit­spraken waarmee op hoger niveau iedere vorm van vernieuwing gauw de nek wordt omge­draaid. De angst voor veran­der­ing is hier vaak net zo groot als op de werkvloer, wan­neer weer een nieuwe reor­gan­isatie wordt aangekondigd. Ook bin­nen de brain­storm­sessie zelf wil dit nog wel eens aan het licht tre­den. Nadat eenieder is uitgedaagd zijn meest gedurfde ideeën naar voren te bren­gen, wordt aan het eind vaak een selec­tie gemaakt van de meest real­is­tis­che opties. Een soort van zelf­cen­suur die iedere mogelijkheid weg­neemt om objec­tieve analyse te maken van alle mogelijkhe­den. Dit was waar Edward de Bono het con­ven­tionele denken juist weer een plaats gaf. Niet als realiteitscheck, maar om ook een gede­gen analyse van de kosten en baten en in alge­meen de haal­baarheid van de ideeën, die mid­dels lat­er­aal denken waren ontstaan te toetsen.

Een grotere mate van cre­ativiteit in een organ­isatie is te realis­eren. Dit vraagt soms om veran­der­ing. Veran­der­ing die organ­isatie zelf aan­gaat, maar ook stim­u­ler­ing en train­ing van de mensen. Het ad hoc toepassen van meth­o­den die mensen op dat moment uitda­gen met vernieuwende ideeën te komen heeft zeker zijn nut. Wie in het alge­meen de cre­ativiteit wil bevorderen moet een stap verder gaan. Mensen kun­nen getraind wor­den om cre­atiever te zijn, organ­isaties kun­nen veran­deren om meer ruimte aan die ideeën te bieden.

Plaats reac­tie


Beveiligingscode
Vernieuwen